Gen voor vetbindend eiwit vermindert denkvermogen bij mensen met diabetes type 2

Het gen voor het vetbindend eiwit ‘APOE ε4’ vermindert het denkvermogen bij mensen met diabetes type 2 sterker dan bij mensen zonder diabetes. Diabetes en APOE ε4 versterken elkaar dus als het gaat om het risico op een verminderd denkvermogen. Dat concluderen Amerikaanse en Britse onderzoekers. Een verminderd denkvermogen kan het beginstadium zijn van dementie.

Wat is het probleem en wat is er tot nu toe over bekend?

Mensen met diabetes hebben een groter risico op een verminderd denkvermogen en dementie. Misschien spelen schade aan de bloedvaten of een lage bloedsuikerspiegel hier een rol in. Eerder onderzoek toonde aan dat ook het gen voor het vetbindend eiwit 'APOE ε4' de kans op een verminderd denkvermogen vergroot. Er zijn aanwijzingen dat APOE ε4 dat risico bij mensen met diabetes nog groter maakt. De onderzoekers wilden daar met dit onderzoek meer zicht op krijgen.

Hoe en waarmee is het onderzoek gedaan?

Aan het onderzoek deden 826 mensen van vijftig jaar en ouder mee. Zij werden verdeeld in vier groepen: 526 mensen zonder diabetes type 2 en zonder het gen voor APOE ε4, 174 zonder diabetes type 2 maar met APOE ε4, 87 met diabetes type 2 maar zonder APOE ε4, en 39 met diabetes type 2 én APOE ε4. Met verschillende tests bepaalden de onderzoekers het denkvermogen van de deelnemers. Aan het eind van het onderzoek werden de verschillende groepen met elkaar vergeleken.

Wat zijn de resultaten?

Deelnemers met diabetes scoorden minder goed op de tests dan deelnemers zonder diabetes, behalve op de test voor verbaal geheugen. Deelnemers met APOE ε4 scoorden gemiddeld ook minder goed op de tests dan deelnemers zonder APOE ε4, maar dat verschil is in dit onderzoek niet bewezen. De onderzoekers lieten wel zien dat APOE ε4 het risico op een verminderd denkvermogen bij mensen met diabetes nog groter maakt dan bij mensen zonder diabetes. Dat geldt voor alle tests behalve die voor visueel-ruimtelijk denken.

Wat zijn de conclusies en wat voegt dit onderzoek toe?

APOE ε4 vermindert het denkvermogen bij mensen met diabetes type 2 sterker dan bij mensen zonder diabetes. Dat risico is groter dan je zou verwachten wanneer je de afzonderlijke risico's op een verminderd denkvermogen van diabetes en APOE ε4 bij elkaar optelt. Diabetes en APOE ε4 versterken elkaar dus als het gaat om het risico op een verminderd denkvermogen. Onderzoek dat eerder is gedaan gaf hier al aanwijzingen voor.

Meer onderzoek is nodig om uit te zoeken waarom dit zo is. Of iemand wel of niet het gen voor APOE ε4 heeft zou belangrijk kunnen zijn in de behandeling van diabetes. Met die kennis zou in de toekomst namelijk met de juiste behandeling het ontstaan van dementie misschien deels uitgesteld of zelfs voorkomen kunnen worden.

Bron

G.A. Dore en collega's, Presence of the APOE ε4 allele modifies the relationship between type 2 diabetes and cognitive performance: the Maine–Syracuse Study

Diabetologia (2009) 52:
2551-2560
DOI:
10.1007/s00125-009-1497-2