Medicijn fenofibraat verkleint kans op voetamputaties bij diabetes type 2

Mensen met diabetes type 2 die het medicijn fenofibraat gebruiken hebben bijna de helft minder kans op voetamputaties, maar wel evenveel kans op amputaties boven de enkel. Dat concluderen onderzoekers uit Australië, Finland en Nieuw-Zeeland na langdurig grootschalig onderzoek.

Wat is het probleem en wat is er tot nu toe over bekend?

Mensen met diabetes krijgen vaak te maken met de gevolgen van diabetes op de lange termijn, zoals problemen met de voeten. Dat kan leiden tot amputaties. Na verwondingen is diabetes de grootste oorzaak van been- of voetamputaties. Tot nu toe is er geen goede manier gevonden om het risico op amputaties bij diabetes te verkleinen.

Het medicijn fenofibraat vermindert de hoeveelheid vetstoffen in het bloed. Uit eerder onderzoek bleek dat behandeling van mensen met diabetes type 2 met fenofibraat de mate van schade aan het netvlies ('retinopathie') beperkt. Maar dat lag niet aan een vermindering van vetstoffen in het bloed. In dit onderzoek werden dezelfde mensen onderzocht, maar nu keken de onderzoekers naar het effect van fenofibraat op het risico op been- of voetamputaties. De onderzoekers denken namelijk dat fenofibraat de schade aan bloedvaten door diabetes deels kan verminderen.

Hoe en waarmee is het onderzoek gedaan?

Aan het onderzoek deden 9.795 mensen mee van 50 tot 75 jaar met diabetes type 2. De helft kreeg fenofibraat, de andere helft kreeg een nepmedicijn ('placebo'). Alle deelnemers werden gemiddeld vijf jaar lang in de gaten gehouden. Steeds hielden de onderzoekers bij wanneer iemand een been- of voetamputatie moest ondergaan. Aan het eind van het onderzoek werden beide groepen met elkaar vergeleken.

Wat zijn de resultaten?

In totaal moesten 115 deelnemers tijdens het onderzoek een been- of voetamputatie ondergaan door hun diabetes. Bij 65 daarvan vond de amputatie onder de enkel plaats, en bij de overige 50 boven de enkel. Van de deelnemers die fenofibraat kregen, moesten 45 mensen een amputatie ondergaan. In de andere groep waren dat 70 mensen. Het risico op amputatie onder de enkel bij de deelnemers die fenofibraat kregen bleek uiteindelijk 46% kleiner te zijn dan bij mensen die een placebo kregen. Dat verschil is toe te schrijven aan het gebruik van fenofibraat, en niet aan het gebruik van bloeddrukverlagende tabletten, de hoogte van de bloedsuikerspiegel gedurende een lange periode, of de hoeveelheid vetstoffen in het bloed. Voor amputaties boven de enkel vonden de onderzoekers geen verschil tussen beide groepen.

Wat zijn de conclusies en wat voegt dit onderzoek toe?

Mensen met diabetes type 2 die het medicijn fenofibraat gebruiken hebben bijna de helft minder kans op voetamputaties, maar wel evenveel kans op amputaties boven de enkel. De onderzoekers spreken van een doorbraak in het voorkomen van de gevolgen van diabetes op de lange termijn. De conclusie van dit onderzoek ondersteunt het idee om fenofibraat te geven aan mensen met diabetes type 2 die een hoog risico hebben op een voetamputatie. Hoe fenofibraat het risico op voetamputaties precies verlaagt is onduidelijk en moet nog uitgebreid worden onderzocht. Op dit moment is fenofibraat niet op de markt in Nederland.

Bron

K. Rajamani en collega's, Effect of fenofibrate on amputation events in people with type 2 diabetes mellitus (FIELD study): a prespecified analysis of a randomised controlled trial