Overgewicht en laag geboortegewicht verhogen kans op zwangerschapsdiabetes

Overgewicht op volwassen leeftijd en een laag geboortegewicht verhogen de kans op zwangerschapsdiabetes bij vrouwen. Vooral in combinatie met overgewicht op volwassen leeftijd leidt een laag geboortegewicht tot een hogere kans. Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers.

Wat is het probleem en wat is er tot nu toe over bekend?

Zwangerschapsdiabetes is een meestal tijdelijke vorm van diabetes tijdens de zwangerschap. We weten nog niet precies hoe zwangerschapsdiabetes ontstaat. Wel weten we dat overgewicht vlak vóór de zwangerschap de kans op zwangerschapsdiabetes vergroot. Er is nog weinig bekend over de invloed van het lichaamsgewicht in de periode daarvoor. Dat hebben de onderzoekers nu onderzocht.

Hoe en waarmee is het onderzoek gedaan?

Aan het onderzoek deden 21.647 vrouwen mee die tussen 1989 en 2001 zwanger waren. De onderzoekers vroegen naar hun lichaamsgewicht op verschillende momenten in het leven. Aan de hand daarvan berekenden de onderzoekers of het lichaamsgewicht op een bepaald moment in het leven de kans op zwangerschapsdiabetes beïnvloedt.

Wat zijn de resultaten?

Een laag geboortegewicht, overgewicht op volwassen leeftijd, en gewichtstoename op volwassen leeftijd leidden tot een verhoogde kans op zwangerschapsdiabetes. Langere vrouwen hadden een lagere kans op zwangerschapsdiabetes. Ook vrouwen zonder overgewicht bleken een verhoogde kans te hebben vergeleken met erg slanke vrouwen. Overgewicht op jonge leeftijd had geen invloed op die kans. Daarnaast bleken ook de verhouding tussen middel en heupen, de verhouding tussen middel en lichaamslengte, en de middelomtrek vóór de zwangerschap de kans op zwangerschapsdiabetes te beïnvloeden.

De onderzoekers berekenden dat een laag geboortegewicht zonder overgewicht op volwassen leeftijd de kans op zwangerschapsdiabetes met zo'n 20% verhoogt. Een laag geboortegewicht in combinatie met overgewicht op volwassen leeftijd leidde tot een ruim twee keer grotere kans. In de berekeningen hielden de onderzoekers rekening met dingen die de kans op zwangerschapsdiabetes mogelijk beïnvloeden, zoals leeftijd, diabetes in de familie, en lichamelijke activiteit.

Wat zijn de conclusies en wat voegt dit onderzoek toe?

Overgewicht op volwassen leeftijd en een laag geboortegewicht verhogen de kans op zwangerschapsdiabetes bij vrouwen. Vooral overgewicht op volwassen leeftijd leidt tot een hogere kans, maar met name in combinatie met een laag geboortegewicht stijgt de kans. Volgens de onderzoekers is het daarom voor vrouwen belangrijk om goed op gewicht te zijn voordat ze zwanger worden. Overgewicht op jonge leeftijd beïnvloedt de kans niet.

Het was al bekend dat een laag geboortegewicht op latere leeftijd kan leiden tot overgewicht en diabetes type 2. Mogelijk spelen veranderingen in het erfelijk materiaal hierin een rol, die de kans op overgewicht op latere leeftijd vergroten. Er is meer onderzoek nodig op dit gebied. Uit eerdere studies was al bekend dat overgewicht vlak vóór de zwangerschap de kans op zwangerschapsdiabetes vergroot. Waarschijnlijk is te veel buikvet daarbij extra gevaarlijk.

Bron

E.H. Yeung en collega's, Life-course weight characteristics and the risk of gestational diabetes

Diabetologia (2010) 53:
668-678
DOI:
10.1007/s00125-009-1634-y