Weinig signaalstof tijdens zwangerschap voorspelt beginnende diabetes type 2 na bevalling

Een lage hoeveelheid van de stof adiponectine tijdens de zwangerschap voorspelt beginnende diabetes type 2 drie maanden na de bevalling. Dit zou een schakel kunnen zijn tussen zwangerschapsdiabetes en het later ontstaan van diabetes type 2. Dat concluderen Canadese onderzoekers.

Wat is het probleem en wat is er tot nu toe over bekend?

Vrouwen met zwangerschapsdiabetes hebben later in hun leven een grotere kans om diabetes type 2 te krijgen. Na de bevalling zijn zij vaak langdurig minder gevoelig voor insuline. Bovendien werken hun insulineproducerende bètacellen vaak minder goed. Hoe dat precies komt is nog niet duidelijk. Met name overgewicht voor het begin van de zwangerschap lijkt het risico op diabetes type 2 bij vrouwen met zwangerschapsdiabetes te verhogen.

Recent onderzoek liet zien dat bepaalde stoffen in het lichaam een rol spelen in het ontstaan van diabetes type 2. Die stoffen hebben te maken met overgewicht. Het gaat om een eiwit dat betrokken is bij ontstekingen, en om signaalstoffen die worden afgegeven door vetweefsel. Signaalstoffen geven 'opdrachten' aan cellen. De onderzoekers wilden weten of die stoffen ook een rol spelen bij zwangerschapsdiabetes en de bijbehorende verhoogde kans op diabetes type 2.

Hoe en waarmee is het onderzoek gedaan?

Aan het onderzoek deden 487 zwangere vrouwen mee. Zij werden tijdens de zwangerschap en drie maanden erna onderzocht. De onderzoekers bepaalden hoe goed het lichaam glucose opneemt. Aan de hand daarvan bleek dat 137 vrouwen zwangerschapsdiabetes hadden. Bij 91 vrouwen nam hun lichaam glucose minder goed op, en de overige 259 vrouwen hadden geen zwangerschapsdiabetes. De onderzoekers bepaalden verder onder andere de hoeveelheden ontstekingseiwit en signaalstoffen in het bloed. Aan het eind van het onderzoek werden de drie groepen met elkaar vergeleken.

Wat zijn de resultaten?

Vrouwen met zwangerschapsdiabetes hadden de kleinste hoeveelheid van de signaalstof adiponectine en de grootste hoeveelheid van het ontstekingseiwit C-reactief proteïne in het bloed. De hoeveelheid signaalstof leptine in het bloed verschilde niet tussen de groepen. Alle drie stoffen hadden te maken met de insulinegevoeligheid na de bevalling. Een lage hoeveelheid adiponectine tijdens de zwangerschap voorspelde een verminderde insulinegevoeligheid, een verminderde afgifte van insuline door de insulineproducerende bètacellen, en een verhoogde hoeveelheid bloedsuiker na een periode van vasten. Dat zijn allemaal tekenen die wijzen op het begin van diabetes type 2.

Wat zijn de conclusies en wat voegt dit onderzoek toe?

Een lage hoeveelheid van de signaalstof adiponectine tijdens de zwangerschap voorspelt beginnende diabetes type 2 drie maanden na de bevalling. Dit zou een schakel kunnen zijn tussen zwangerschapsdiabetes en het later ontstaan van diabetes type 2. Hoe dat precies werkt moet verder worden uitgezocht. Wel is bekend dat adiponectine het lichaam gevoeliger maakt voor insuline. Een lage hoeveelheid van adiponectine maakt het lichaam dan logischerwijs gevoeliger voor diabetes type 2.

De onderzoekers schrijven dat zwangere vrouwen met een lage hoeveelheid adiponectine in het bloed wellicht extra gecontroleerd zouden moeten worden op diabetes type 2 na de bevalling. Zij zouden dan indien nodig mogelijk behandeld kunnen worden om het ontstaan van diabetes type 2 uit te stellen of zelfs te voorkomen.

Bron

R. Retnakaran en collega's, Low adiponectin concentration during pregnancy predicts postpartum insulin resistance, beta cell dysfunction and fasting glycaemia